BİLDİRİ DETAY

Murat ÖZOCAK
BİTKİSEL ATIKLARIN TIBBİ VE AROMATİK ÖZELLİKLERİ AÇISINDAN GERİ KAZANIM OLANAKLARI
 
Ülkemiz yaklaşık 213 bin kilometre tarımsal alana sahip olup dünyada 14. sıradadır. Toplam tarımsal alanın yaklaşık %38.4’ü ekili alan, %44.1’i orman, %10.4’ü nadas ve %7.1’i meyve ve sebze ekimi için kullanılmaktadır. Tarımsal faaliyetlerin büyük ölçekli alanlarda yapılması sonucunda direk bitkisel üretim sonucu veya bitkisel ürünlerin işlenmesi sonucu çevreye bırakılan büyük miktarlarda bitkisel atık oluşmaktadır. Biyokütle açısından değerlendirildiğinde Türkiye’de bulunan tarımsal kaynaklı atık karşığı 50-65 MTep’tir. Açığa çıkan bu atıklar çevreye bırakılmakta ve genelde bulunduğu ortamda yakılmaktadır. Son yıllarda biyokütle olarak değerlendirme işlemleri yapılmakta olup ısı ve enerji amacıyla biyogaz, briketleme gibi kazanım yöntemlerinden faydalanılmaktadır. Ancak bitkilerin organik madde içeriğinin yüksek olması çeşitli kısımlarının da bu maddelerce zengin olmasını sağlamıştır. Atık olarak tanımlanan bitkilerin dökülen yaprak, sap ve kabuk gibi kısımları katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülebilmektedir. Bitkisel atıkların tıbbi ve aromatik açıdan değerlendirilmesi en yüksek getirili ve en geniş kullanım alanı olan atık değerlendirme yöntemlerinden birisidir. Bitkisel atık konumunda olan sap veya yaprakların kurutulması veya kabukların çeşitli işlemlerden geçirilerek granül hale getirilip kullanılması gibi kazanımların sonucunda çevreye verilecek zararların önüne geçilebilmekle birlikte katma değerli yeni bir ürün eldesi ile bitkisel atıkların geri kazanımı da sağlanabilmektedir. Bu geri kazanım ile bitkisel atıkların biyokütle gibi ısı ve enerji amacıyla kullanılmasının dışında farklı bir sektörde de değerlendirme imkanı oluşmaktadır. Bu çalışmada bitkisel kaynaklı atıkların yaprak, sap ve kabuk gibi kısımlarının çevreye vereceği zararların önüne geçilmesinin yanında geri kazanımın sağlanabileceği tıbbi ve aromatik özellikleri açısından değerlendirilebilmesi hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bitkisel atık yönetimi, Tıbbi ve aromatik bitkiler, Biyokütle, Atıkların değerlendirilmesi.



 


Keywords: