BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Elif Aysu ÖZKÖK, Gülşah ÖZYİĞİTOĞLU (ÇOBANOĞLU)
İSTANBUL İLİ ANADOLU YAKASI HAVA KALİTESİNİN BİYOMONİTÖR LİKENLER İLE İZLENMESİ
 
Hava kirliliği, insan sağlığına ve çevreye zararlı olmasından dolayı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir çevresel problemdir. Çeşitli zararlı gazların artan miktarları ve parçacıklar farklı kirletici kaynaklardan atmosfere yayılarak ekosistemlere zarar vermektedir. Ülkemizde hava kirliliği problemi su kirliliğinden sonra ikinci sırada ele alınmaktadır. Son yıllarda hava kirliliği hakkında yapılan çalışmalarda artış gözlenmiştir. Likenler, yaprak, gövde ve kök bulundurmayan ancak kendi besinini kendi üretebilen, yıllarca yaşayabilen, içerisinde bir veya daha çok sayıda alg ve mantar türünün bulunduğu simbiyotik birlikteliklerdir. Likenler birçok kirlilik türüne karşı hassas olmalarından dolayı hava kalitesinin değerlendirilmesinde iyi birer biyomonitör ve biyoindikatör olarak kullanılan canlılardır. Havadaki kirleticiler, PM (Partikül madde), SO2, NO2 ve F gibi kirleticilerdir. Likenler bu kirleticileri doğrudan talluslarında biriktirerek farklı reaksiyonlar gösterirler. Çalışma bölgemiz İstanbul ili, Avrupa’nın ikinci en büyük megaşehri olup 15,3 milyon nüfusa sahiptir. İstanbul’da hava kirliliği 1980’lerden günümüze kadar olan süreçte en önemli çevre sorunlarında biridir. Son yıllarda İstanbul Anadolu yakasında detaylı bir biyoizleme çalışması yapılmamıştır. Bu çalışmada İstanbul Anadolu Yakası’nda seçilen 16 farklı istasyondan oluşan bölgelerde doğal olarak yayılış gösteren Xanthoria parietina ve Physcia adsendens biyomonitör liken türlerinin çoklu element analizleri yapılarak (ICP-MS) hava kalitesinin izlenmesi ve alınması gereken tedbirlerin ortaya konulması ve aynı zamanda da gelecekteki biyoizleme çalışmalarına fayda sağlanması amaçlanmıştır. Bu çalışma İSTANBUL FEN-C-YLP-130319-0059 Marmara Üniversitesi BABKO biriminden yardım alınarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Liken, İstanbul, Hava Kirliliği, PM, SO 2 , Biyomonitör, Biyoindikatör



 


Keywords: