BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Tuğçe KAAN, Gülşah ÖZYİĞİTOĞLU ÇOBANOĞLU
SALDA GÖLÜ (BURDUR) ÇEVRESİNDEKİ LİKEN ÇEŞİTLİLİĞİNİN BELİRLENMESİ VE BİYOİNDİKATÖR TÜRLERLE HAVA KALİTESİNİN İZLENMESİ
 
Hava kirleticilerine, partikül maddelere uzun süre ve yüksek düzeylerde maruz kalmak, insan ve hayvan sağlığının olumsuz şekilde etkilenmesi, yaşam kalitesini ciddi oranda düşürmesi ve ortalama yaşam süresini azaltmasına kadar geniş yelpazede olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu etkiler sadece insanlar için değil tüm ekosistem için olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Doğal dengenin bozulmasıyla beraber; toprak, su, hava ve bitki örtüsünde bazı canlı türlerinin yok olmasına kadar varan tahmin edilemeyecek sonuçlara yol açabilmektedir. Son yıllarda hava kirliliği ve PM (partikül madde) üzerine yapılan çalışmalara önem verilmesinin ana sebebi bu kirleticinin insan, hayvan, çevre sağlığı ve iklim değişikliği üzerine olan etkilerinin fark edilmeye başlanmasıdır. Bununla birlikte, hava kirliliğinin göstergesi olarak bilinen likenler kullanılarak çeşitli bölgelerde hava kalitesi araştırılmaya başlanmıştır. Çalışmamızda hava kirliliği seviyesinin tahmini konusunda biyolojik araçlar olarak bilinen likenlerden faydalanılacaktır. Likenler olumsuz şartlara son derece dayanıklı, hava kirliliğine hassas ve uzun yıllar çeşitli yüzeylerde varlığını sürdüren mantar ve alg simbiyozundan oluşan canlılardır. Bu özellikleriyle hava kirliliğinin belirlenmesinde biyoindikatör ve biyomonitör olarak kullanılan canlılardır. Çeşitli kaynaklardan havaya yayılan kirleticileri; ağır metalleri, SO2, NO2, F, vb. kirletici maddeleri bünyelerinde biriktirerek farklı reaksiyonlar gösterirler. Hava kirliliğine dayanıksız olan hassas türler kirlilikten etkilenip yok olurken, dayanıklı olan türler bu maddeleri depolamaya devam edip bize kirlilik hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Projede lokalitelerin biyoindikatör likenleri karşılaştırılarak hava kirliliği indeksi ve kirlilik haritalarının oluşturulması ve bunun yanında biyomonitör türlerde yapılacak çoklu-element analizleriyle ağır metal, PM oranlarına bağlı olarak hava kalitesinin izlenmesi hedeflenmektedir. Bu çalışma SALDA FEN-CYLP-130219-0034 Marmara Üniversitesi BABKO biriminden yardım alınarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hava Kirliliği, Hava Kalitesi, Liken, Salda Gölü, Burdur, Biyoizleme, Biyoindikatör



 


Keywords: