BİLDİRİ DETAY

Ertuğrul GÜLEZ , Aykan KARADEMİR
SIFIR ATIK KAVRAMININ TOPLUM TARAFINDAN BİLİNİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI
 
Gün geçtikçe artan dünya nüfusu, ihtiyaçlarına bağlı olarak gelişen sanayi ve teknoloji ile üretilen ürünlerin çıktısı olarak meydana gelen atıkların dolaylı olarak artması sonucu yaşadığımız ve gelecek yüzyılın en önemli problemi çevre konularıdır. Atıkların kontrolsüz şekilde çevreye atılması zaman geçtikçe doğadaki tahribatı artırmaktadır. Atıkların alıcı ortamdan uzaklaştırılması, bertaraf ve/veya başka ürün olarak tekrardan kullanılma felsefesi ile Sıfır Atık yaklaşımı 1893 yılında ortaya çıkmıştır. Birçok ülke 2000 yılların başlarında sıfır atık yaklaşımını “Zero Waste” benimsemiştir. Bu yaklaşım aslında bir atık yönetim biçimidir. Sıfır atık hiyerarşisinde en önemli basamak atık haldeki ürünün tekrardan tasarlanarak kullanmadır. Diğer basamaklar ise; atık azaltma, tekrar kullanma, geri dönüşüm/geri kazanım ve bertaraftır. Ülkemizde ise 2017 yılının Eylül ayı itibariyle Sıfır Atık kavramını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve T.C. Cumhurbaşkanlığı Külliyesin de ve bakanlığa bağlı kamu binalarında uygulanmaya başlanmıştır. “Sıfır Atık Yönetmeliği” yayınlanmıştır. Çevre Kanun’unda uygun revizeler yapılmıştır. Toplum tarafından da bu yaklaşımın benimsenmesi için kamu spotu reklam filmleri hazırlanmış, broşürler dağıtılmıştır. Bakanlığın ilk uygulamaların biri ise, 2019 Ocak ayında başlayan ücretli poşet uygulamasıdır. Bu projenin amacı ise, toplumun farklı kesimlerini içeren sosyo demografik anket formu kullanılarak kişilerin Sıfır atık kavramı hakkında bilgileri 21 soruluk bir anket yöntemiyle online olarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak ise; 165 kişinin katılımıyla anket gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların verdiği cevaplar göz önüne alındığında “Sıfır atık kavramını ne zaman duydunuz” sorusuna 4 farklı şık arasından “2016 ve öncesi duyanları” işaretleyen %22, “2017 yılını” işaretleyen %15, “2018 yılı” işaretleyen %32 ve “2019 yılını” işaretleyen %31’dir. Ülkemizde 2017 Eylül ayında başlamış olan Sıfır atık uygulamaları göz önüne alındığında 2018 yılını içerisinde Sıfır Atık Kavramını duyan kişi sayısı ile paralellik gösterdiği tespit edilmiştir. Sıfır Atık uygulamasının ülke genelinde yayılması için sosyal medya üzerinden yapılacak olan reklamların veya bilgilendirmelerin etkili olacağını göstermiştir. Sıfır Atık uygulamaları ile çevre kirliliğinin öne geçilebileceği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Atık, Atık Yönetimi, Çevre Kirliliği, Sıfır Atık, Sıfır Atık Yönetimi



 


Keywords: