BİLDİRİ DETAY

Kamuran KÜRKLÜ, Emine SAYILGAN
TUNÇBİLEK TERMİK SANTRALİ UÇUCU KÜL NUMUNESİNDEN FE, AL, CA, MG ELEMENTLERİNİN PRESİPİTASYON YÖNTEMİ İLE GERİ KAZANIMI
 
Ülkemizde termik santrallerden kaynaklı uçucu küller depolanmaktadır ve depolanan küller yüksek oranda metal içeriğine sahiptir. Uçucu küller ile ilgili yapılan çalışmalar genellikle liç çalışmaları ya da uçucu külün inşaat sektöründe veya diğer endüstri kollarında kullanımı üzerinedir. Yapılan çalışmalar irdelendiğinde, mevcut termik santrallerden kaynaklı uçucu küllerden liç yöntemini müteakip presipitasyon yöntemi ile ağır metallerin geri kazanımı konusunda yapılan araştırmaların yetersiz olduğu görülmüştür. Bu bildiride Tunçbilek termik santralinden temin edilen külün içeriğindeki metal içeriklerinin saptanması ve uçucu küllerin bileşimindeki elementlerin liç işlemini müteakip presipitasyon yöntemi ile geri kazanılması amaçlanmıştır. Yapılan liç çalışmalarında en iyi giderim verimi 5 M HCl + %20 CH3COOH asit ile 240 dakika deney süresi ve 90 °C sıcaklık şartlarında elde edilmiştir. Presipitasyon yöntemi ile geri kazanım çalışmaları sonucunda ise Tunçbilek termik santralleri uçucu külleri için, Fe ve Al elementlerinin pH 6-7 civarında % 80-100 oranında çökelek oluştururken; Ca ve Mg elementlerinin pH değerinin 8’den büyük olduğu durumlarda çökelek oluşturmaya başladığı görülmüştür. Bu çalışmanın ışığında elde edilen sonuçlar, diğer termik santrallerden kaynaklı uçucu kül atıkları veya değerlendirilemeyen ağır metal içeriğine sahip diğer atıkların geri kazanılması bakımından örnek teşkil edebilir. En uygun yönteme karar vermek bakımından, tüm atıklar kendi karakterizasyonları ve içerikleri bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, geri kazanım sonrası oluşan metal oksitlerin tekno-ekonomik olarak uygulanabilirliği araştırılarak, uygulanan yöntemlerin geri kazanım verimleri ve ekonomikliğini karşılaştıran optimum çözüm yoluna gidilebilir.

Anahtar Kelimeler: Geri Kazanım, Metal, Presipitasyon, Tunçbilek Termik Santrali, Uçucu Kül.



 


Keywords: