BİLDİRİ DETAY

Murat ÖZOCAK
YERALTI VE YERÜSTÜ SULARINA HAYVANSAL KAYNAKLI ATIKLARIN ETKİLERİ VE ÇÖZÜM OLANAKLARI
 
Nüfus artışı her geçen gün daha hızlı bir şekilde devam etmektedir. Küresel olarak artış gösteren insan sayısıyla doğru orantılı olarak beslenme ihtiyacı da artmaktadır. Artan beslenme ihtiyacı tarımsal ürünlerin birim alandan daha fazla verim alınması ve protein kaynaklı hayvansal ürünlerin daha çok üretilmesi ile sağlanmaya çalışılmaktadır. Hayvansal ürünlerin üretiminin arttırılması çalışmaları sonucunda yetiştirilen hayvan sayısında da artış olmuştur. Hayvan sayısındaki artış, hayvan çeşidine de yansımış ve çeşitli türde hayvanlar yetiştirilmeye başlanmıştır. Ancak hayvansal üretim beraberinde çeşitli atıkları da oluşturmaktadır. Bu atıkların başında gübre gelmektedir. Katı ve sıvı formda olan gübreler hayvansal üretim yapılarında gerekli tesisler projelendirilmediği takdirde çevre için büyük zararlar oluşturmaktadır. Çevreye gelişigüzel bırakılan veya yığın halinde bilinçsizce bekletilen gübreler sonucu doğal çevre olumsuz etkilenmektedir. Hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklanan ve doğal çevreye verilen zararların başında su kaynaklarına verilen zararlar gelmektedir. Gübre kaynaklı hayvancılık atıkları yer altı ve yer üstü sularına karışarak bu suların fosfor ve nitrat bakımından kirliliğine yol açmaktadır. Açıkta gelişigüzel bekletilen gübreler, yağış sebebiyle yıkanarak içerisindeki azot ve fosfatın su kaynaklarına ulaşması ile ötrofokasyon olayını da oluşturabilmektedir. Bu durum sonucunda suların kalitesi düşmekle birlikte bazı durumlarda kullanılamaz hale gelebilmektedir. Hayvancılık işletmelerinin atıkları sulara verdiği zararların yanında suda yaşayan canlılara da dolaylı zararlar vermektedir. Örneğin gübre kaynaklı nitrojen amonyak formunda balıkların yaşama olanağını kısıtlar. Balık ölümlerinin başta gelen sebeplerinden gübre sebebi ile sudaki oksijenin azalmasıdır. Hayvansal üretim yapıları kaynaklı yeraltı ve yerüstü sularına verilebilecek zararların ortadan kaldırılması için alınması gereken birtakım önlemler bulunmaktadır. Bu önlemler hayvancılık işletmelerinin projelendirme aşamasında doğru planlama ile alınabilmektedir. İyi ve modern olarak günümüzün koşullarına uygun olarak tasarlanacak gübre depolama yapıları, biyogaz üretim yapıları gibi tesisler ile hem çevre sularına verilebilecek zararların önüne geçilebilecek hem de atık maddelerin değerlendirilme imkanı oluşabilecektir. Bu çalışmada yeraltı ve yerüstü sularına hayvansal hayvansal kaynaklı atıkların verebileceği zararlar ve çözüm olanakları hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Su Kaynakları, Su Kirliliği, Hayvansal Atıklar, Tarımsal Atık Yönetimi



 


Keywords: